مروری بر کلیات درمان با شوک الکتریکی (ECT)


 ECT یا الکترو شوک درمانی (Electro Canvulse Therapy) عبور دادن یک جریان الکتریکی محرک از مغز بیمار به مدت یک دهم تا یک ثانیه برای تولید یک تشنج بزرگ می¬باشد. بعبارتی دیگر الکتروشوک عبارت است از قرار دادن دو الکترود بر روی سر و انتشار یک جریان الکتریکی درون مغز که به تغییر شمیایی مغز منجر می شود. امروزه این روش درمانی بیشتر در درمان افسردگی ماژوری که به دیگر درمان ها پاسخ نداده است، به کار می رود . همچنین در درمان بیماری مانی (mania)، کاتانونی (catatonia) هم استفاده می¬شود.
 تخمین زده می شود سالانه یک میلیون نفر در جهان از این روش درمانی استفاده کنند.  این روش در سال 1930 توسط دو نورولوژیست ایتالیایی معرفی شد و از 1940 تا 1950 به عنوان یک روش درمانی جدید گسترش پیدا کرد اما هنوز طریقه کارکرد آن ناشناخته باقی مانده است.
 الكترو شوك مغزي (ECT) از سال 1945 ميلادي با حداقل امكانات و بدون بيهوشي عمومي و با استفاده از داروهاي شل كننده از جمله بنزو دياز پين ها بعنوان يك روش درماني در علم روانپزشكي بكار برده ميشد. اگر چه اين روش درماني داراي مخالفاني بوده و اختلاف نظر و سليقه هايي نيز در اين مورد داشته اند. اما با پيشرفت تكنولوژي و انجام بيهوشي و متدهاي كاربردي جديد، جاي خود را بعنوان يكي از مؤثرترين، مطمئن ترين و بي خطرترين متدهاي درماني در روانپزشكي مدرن باز و بخوبي حفظ كرده است. و امروزه جاي شك و ترديد و حتي تبليغات منفي باقي نمانده و بكاري گيري اين روش امري مورد قبول و ثبت شده در مجامع پزشكي بين المللي است، تحقيقات انجام گرفته حاکی از عدم بروز ضايعات مغزي به زيان شوك مغزي ميباشد.
كاربرد الكترو شوك تا دهه هفتاد ميلادي عمدتاً شامل افسردگي و مواردي از اسكيزوفرني مي شد لیکن در دو دهه اخير به كارگيري اين روش در ساير اختلالات روانپزشكي از جمله اختلالات خلقي دوقطبي و حتي اختلالات نورولوژيك (از قبيل پاركينسون ـ صرع ـ سندرم نورولپتيك بد خيم و دليريوم) مورد استفاده قرار مي گيرد.
الکتروشوک ها با توجه به جایگاه الکترودها، مدت زمان تحریک و ویژگی های محرک  اثرات جانبی و درمانی مختلفی دارند. بررسی های جدید موثر بودن و بی خطر بودن را عنوان کرده اند. طبق استانداردهای الکتروشوک، الکتروشوک يکي از کم عارضه ترين درمان هاي افسردگي است و اين روش هيچ گونه اثر ماندگار يا دايمي روي مغز ندارد و هيچ گونه اختلال شناختي را نيز در فرد به وجود نمي آورد. البته قبل از دادن اين شوک مدت کوتاهي فرد را بي هوش مي کنند و با تزریق شل کننده عضلاتي سپس با استفاده از دو الکترود در دو طرف مغزش جريان خاصي از برق را از مغزش عبور مي دهند. اين جريان برق باعث مي شود سلول هاي مغزي بیمار به صورت هم زمان تحريک شوند (دپلاريزه مي شوند) و به طور مصنوعي يک تشنج اتفاق بيفتد که اثر درماني دارد و علايم افسردگي را به تدريج کم مي کند.
موارد ممنوعه  :  ECT  موارد ممنوعه مطلق ندارد فقط در مواقعی که در آن بیمار با انجام ECT در معرض خطر بالاتر قرار می گیرد مثلا در بیمارانی که تومورهای سلسله اعصاب مرکزی دارند و یا بیمارانی که تازه سکته قلبی را پشت سر گذاشته اند باید با احتیاط به کار برده شود .
 اقداماتی که از بدو ورود بیمار در بخش ECT صورت می گیرد به شرح زیر است :
در اتاق ECT : ابتدا Iv line جهت بیمار گرفته می شود ، سپس دو داروی تیونپتال ( هوشبر وریدی کوتاه اثر ) و اسکولین  ( شل کننده عضلانی ) توسط متخصص بیهوشی به بیمار تزریق می شود ، سپس پرستار توسط دو الکترود فلزی که به دستگاه ECT وصل است و در دو طرف شقیقه های بیمار گذاشته می شود به بیمار شوک می دهد . زمان تشنج بیمار در پرونده ثبت می گردد .
 سپس توسط تکنسین بیهوشی به بیمار اکسیژن داده می شود و ترشحات حلقی ساکشن می شود و بعد از اینکه تنفس بیمار برگشت ، به اتاق ریکاوری منتقل می گردد . در اتاق ریکاوری بعد از اینکه بیمار به هوش آمد Iv line  وی D/C می شود و در صورت نیاز ساکشن می شود و اکسیژن به بیمار داده و سپس به اتاق انتظار فرستاده می شود .در اتاق انتظار نیز پس از بهوش آمدن کامل بیمار توسط کمک بهیار از تخت پایین آورده می شود و استراحت می کند و در آنجا یک دسر شیرین به بیمار داده می شود که بعداز چند ساعت  NPO بودن تا حدودی نیاز وی به قند تامین شود تا اینکه به بخش خود برود و در آنجا غذا میل کند .
 بعد از اینکه تمام بیماران ECT گرفتند توسط اسکورت طبی طبق دستور پزشک و با هوشیاری کامل به بخش های خود ارجاع داده می شوند .

گرد آوری : مهندس میلاد عبداله زاده سفار- کارشناس تجهزات پزشکی بیمارستان
با همکاری واحد آموزش و پژوهش بیمارستان ایثار شهید پاریاب اردبیل

Learn to play poker How To Play Poker and the best poker site is party poker

یادداشت هفته

شهدا از نگاه  حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی

ادامه مطلب...
Copyright © 2016 , ArtaData.ir. All Rights Reserved
کلیه حقوق و مطالب این سایت متعلق به بیمارستان ایثار شهید پاریاب می باشد و هر گونه اقتباس یا برداشت از آن با ذکر ماخذ بلامانع می باشد